• UKÜ Online
Akademik

Özel Eğitim Öğretmenliği

Zihin Engellilerin öğretmeni olmak istiyorum çünkü…

Okul öncesi ve ilköğretim okul ve sınıflarında çok sayıda zihinsel ve duygusal yetersizliğinden dolayı öğrenme ve davranış problemi yaşayan çocuğun bulunduğunu, bu çocukların da akranları gibi öğrenmesini sağlayabilen öğretmen olmadığını biliyorum. Bu çocukların akranları gibi öğrenebilmesi için onların öğretmeni olmak, onların yaşamlarını bağımsız ve üretken olarak sürdürebilmeleri için yeni davranış ve beceriler kazandırarak katkıda bulunmak istiyorum.

Eğitimin İçeriği

Programın amacı, zihinsel ve duygusal yetersizliklerinden dolayı genel eğitim amaçlarında ve kazanımlarda belirtilen davranış ve becerileri kazanmada güçlüğü olan çocuklar için program ve öğretimi uyarlayabilen zihin engelliler öğretmenlerini yetiştirmektir. Zihin engelliler öğretmenliği programının ilk üç dönemindeki dersler zihinsel yetersizliği ve kişileri anlamaya ve onlara yönelik olumsuz tutumların değiştirilmesine dönüktür. İzleyen dönemlerde yer alan dersler ise yetersizliği olan çocukların akranları için hazırlanmış programların onlara göre uyarlanmasına ve etkili öğretim süreçlerini öğretmen adaylarına kazandırmaya dönüktür. Son dönemlerde yer alan dersler ise önceki dönemlerde kazanılan program uyarlama ve etkili öğretim süreçlerinin uygulamalarına dönüktür. Ayrıca, sınıfta oluşan problem davranışları değiştirmeye dönük dersler ve uygulamaları da son dönemlerdeki derslerde yer almaktadır. Programda uygulamalı derslere özel bir önem verilmektedir, öyle ki yedinci ve sekizinci dönemde yer alan derslerin neredeyse tamamı uygulamaya dayalı derslerdir. Program bu yönüyle diğer öğretmenlik programlarından farklılaşmaktadır. Bu dersler zihin engeli olan çocukların ve otizm özellikleri gösteren çocukların eğitim gördükleri okul, merkez ve sınıflarda yapılmaktadır.

Kariyer olanakları nelerdir?

Programdan mezun olan öğrenciler, Türkiye’de Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde zihin yetersizliği olan ve otizm özelliği gösteren çocuklara hizmet veren okul, sınıflarda ve rehberlik araştırma merkezlerinde özel eğitim öğretmeni olarak çalışabilmektedir. Ayrıca, müteşebbis yine MEB’e bağlı açılan özel özel eğitim okul ve  kurumlarında özel eğitim öğretmeni olarak istihdam edilebilmektedir. Ayrıca, zihin engelliler öğretmenliği mezunu öğretmenler isterlerse kendi özel eğitim okul ve kurumlarını açabilmektedir. KKTC’deki istihdam olanakları ise Türkiye’deki bu uygulamalara paralellik göstermektedir.

Kısaca Zihin Engelliler Öğretmenliği

Zihin engelliler öğretmenliği, zihinsel yetersizliği olan ve otizm özellikleri gösteren çocukların akranları gibi yeni davranış ve becerileri kazanmalarını sağlama yeterliğini kazanmış öğretmenlerin mesleğidir. Program bu donanıma sahip öğretmenleri yetiştirmeyi hedeflemektedir.

Araştırma ve Uygulamalar

Bölümde yer alan dersler sırasında yetersizlikten etkilenmiş kişilerin gereksinimlerine uygun geliştirdikleri programı ve etkili olduğu bilinen öğretim süreçlerinin etkili olup olmadığını sınama fırsatları yer almaktadır. Ayrıca, yetersizlikten etkilenmiş çocuklarla yapmış oldukları uygulamalarını raporlaştırarak özel eğitim öğrencilerinin özel eğitimciler derneğiyle birlikte düzenlediği özel eğitim kongrelerinde sunma fırsatları olduğu gibi bölümde öğretim elamanlarıyla birlikte hazırladıkları bilimsel kongrelerde sunma ve bildiri kitaplarında yayınlama fırsatları bulunmaktadır.

Bölümümüz ile KKTC’de zihin engeli olan çocuklara ve otizm özellikleri gösteren çocuklara özel eğitim hizmetleri veren okul ve merkezler arasında kurumsal ve akademik düzeylerde verimli ve sürdürülebilir bir işbirliği sağlanmıştır.

Kısa Sözler…

Prof. Dr. Mehmet ÖZYÜREK, Bölüm Başkanı

Okullardaki programlar normal olarak bilinen kişiler akılda tutularak geliştirilmektedir. Kişilerden yetersizliği olanlar bu programlarda doğal olarak öğrenememekte ve davranış problemleri gösterirler. Çocuklardan yetersizlikten etkilenmiş olanların akranları gibi öğrenip yeni davranış ve beceriler kazanabilmeleri öğretmenlerinin ne kadar var olan programları uyarlayabilmelerine, gereksinimlerine göre program geliştirebilmelerine ve etkili öğretim süreçlerini uygulayabilmelerine bağlıdır. Bu nedenle kişilerden yetersizliği olanları kabul eden ve onların toplum tarafından kabul edilme yollarını, programları uyarlamayı ve etkili öğretim süreçlerini kazanmış öğretmenlerine ihtiyaç vardır. Zihin engelliler öğretmenliği programı da bu ihtiyacı karşılamak için açılmış bir programdır.

Uzman Vasfiye KARABIYIK,Öğretim Görevlisi

Günümüzde özel eğitime gereksinim duyan bireylerin sayısının giderek arttığı bilinmektedir. Bu bireylerin topluma kazandırılmaları ve bağımsız bir şekilde yaşamlarını sürdürmeleri; bireylerin gereksinimleri doğrultusunda geliştirilmiş eğitim programının uygun eğitim ortamlarında ve uygun materyallerin kullanılmasıyla mümkündür. Bu bağlamda, özel eğitim hizmetlerinin etkili bir şekilde sunulması bireyin gelişimi açısından oldukça önem arz etmektedir. Özel eğitime gereksinim duyan bireylerin gelişimini sağlayacak olan kişiler öğretmenlerdir. Bu nedenle, özel eğitime gereksinim duyan bireylere nitelikli bir eğitim verilmesi nitelikli bir program çerçevesinde yetiştirilmiş öğretmenleri gerektirir.

Yrd. Doç. Atilla TAZEBAY, Emekli Öğretim Üyesi

“Çocuk vardır akranları konuşurken o konuşamaz, akranları yürürken koşarken, o yürüyemez koşamaz. Çocuk vardır akranları sırada orutup ders yaparken, o kalkıp dolaşır, akranlarını rahatsız eder, konsantre olamaz… İşte bu çocuklar ancak, özel eğitim sayesinde ve özel yetişen öğretmenlerle eğitilirler; bu şekilde iyi davranış, iyi insan, iyi üretici olurlar. Bir ülkede özel eğitim yoksa, eğitim de yoktur. Özel eğitimsiz eğitim, eğitimsiz özel eğitim olamaz.”

Gizem ONURLU, Bölüm Öğrencisi

Biz insanoğlu engelli bireylere nasıl davranacağımızı ve nasıl iletişim kuracağımızı bilmediğimiz gibi onları toplumdan soyutladığımız için bu durumdan çok rahatsızlık duymaktayım. Bu durumu birazda olsun düzeltmek ve onlara bir nebze olsun katkıda bulunmak için bu bölümü seçtim.

Akademik Program